POŁOŻENIE WARSTWY CHŁOPSKIEJ I ROBOTNICZEJ

bramka heyah Położenie warstwy chłopskiej, stanowiącej około 78% ludności, było w dalszym ciągu ciężkie. Na chłopach ciążył przede wszystkim obowiązek płacenia podatku (asar), który z 1/10 dochodów chłopskich wzrósł stopniowo do 1/8 i był ściągany przez poborców, którzy pobieranie podatku brali w pacht. Prowadziło to do licznych nadużyć i bezprawia. Na chłopach ciążyły również liczne obowiązki pańszczyźniane w stosunku do właścicieli ziemskich (agów) i stanowiące przeżytek feudalizmu. Zadłużenie chłopstwa prowadziło z kolei do zależności od lichwiarzy. Nie zaspokojone przez rewolucję kemalistowską aspiracje chłopstwa znalazły wyraz w szeregu buntów chłopskich, które doprowadziły w wielu miejscowościach do rozgromienia siedzib agów i oporu wobec żandarmów. Pod ich wpływem Zgromadzenie przyjęło 17II 1925 r. ustawę o zniesieniu podatku asar i wprowadzeniu podatków gruntowego i od produktów na sprzedaż, ale chłopi obciążeni zostali obowiązkiem szarwarku przy budowie dróg bitych. Dużą ulgą dla chłopów było zniesienie w lutym 1925 r. monopolu tytoniowego Regie, pozostającego w ręku kapitalistów francuskich. Rząd dokonał poza tym szeregu posunięć dla niesienia pomocy rolnikom, przeprowadzono liczne inwestycje, na przykład osuszanie moczarów, jak w pobliżu Konyi, podjęto próbę osiedlenia na stałe koczowników. Rząd przeprowadził osadzenie rolników na gruntach rozparcelowanych ziem państwowych czy zakupionych, założył gospodarstwa wzorcowe, stacje zasiewów, instytut meteorologiczny z siecią punktów służących rolnictwu. Rozszerzyła się działalność Banku Rolnego z licznymi filiami, powstały spółdzielnie Kredytu Rolnego (Ziraat Kredi Kooperatifleri), co miało zlikwidować zależność chłopów od prywatnych lichwiarzy. W Ankarze powstał Instytut Agronomiczny (Ziraat Enstitiisii), w kraju liczne zawodowe i wyższe szkoły rolnicze. Produkcja rolna zniszczona przez pierwszą wojnę światową ponownie wzrosła, ale tylko do poziomu 80% produkcji sprzed 1914 r. praca Gdańsk